کرسی های ذغالی ایران

کرسی چهارپایه‎ای چوبی معمولا به طول و عرض یک متر و ارتفاع ینجاه سانتی متر و به شکل مربع یا مستطیل می باشد . روی کرسی را با لحافی بزرگ متناسب با اندازه اتاق معمولا به ابعاد چهار در چهار متر می‎پوشانند تا گرمای حاصل از منقل از زیر کرسی خارج نشود و روی لحاف را با جاجیم، ترمه و یا چادر شب سفیدی تزئین می کردند. برای نشستن و خوابیدن افراد دور کرسی در هر طرف یک تشک و برای خوابیدن و تکیه دادن از چند متکا، بالش و پشتی استفاده می‌شود.

در واژه نامه معین در ذیل معنی کرسی آمده است  :کرسی چهار پایه ای پهن کوتاه و چهار گوش که در زمستان زیر آن منقل می گذارند و در زیر آن خود را گرم کنند

منقل و چاله کرسی

منقل ظرفی مربع یا دایره ای شکل بوده که ذغالها را در آن می ریختند و پس از سرخ شدن ذغالها آن را در زیر کرسی قرار می دادند. هر چند ساعت که حرارت ذغال ها کم می شد با خاک انداز فلزی که در کنار منقل بود ذغال ها را به هم می زدند تا گرمتر شود. خاک انداز یک میله فلزی بود به طول بیست تا سی سانتی متر که یک ورق فلزی به ابعاد ده در ده سانتی متر در انتهای آن قرار داشت.

در میان خانواده‎های بی ‌بضاعت که توانایی تهیه منقل را نداشتند مرسوم بود، که بجای منقل چاله می کندند و ذغال ها را در آن قرار می دادند . این خانواده ها از آنجا که توانایی دو جا آتش درست کردن نداشتند از چاله کرسی برای پخت غذا نیز که معمولا آبگوشت ایرانی بود استفاده می کردند.آبگوشت یک نوع غذای محبوب و اصیل ایرانی است که از ترکیب آب ، نخود یا لوبیا ، پیاز ، گوشت ،  گوجه فرنگی و ادویه جات درست می شود و در قدیم معمولا در ظروف سفالی پخته می شد.

روش آماده کردن منقل

آماده کردن منقل به طور سنتی روشی مخصوص به خود داشته است.ابتدا در داخل منقل خاکستر می‌ریختند و وسط خاکسترها را گود کرده و در آن  خاکه ذغال ریخته و روی آن آتش ذغال می‎گذاشتند و باد می‎زدند تا آتش ذغال به خاکه ذغال‎ها برسد. سپس به آهستگی و ملایمت روی آن‌ را خاکستر ریخته و با خاک انداز فشرده و صاف می‌کردند تا ماندگاری دما در آن به حداکثر برسد. سپس منقل را برای از بین رفتن بوی ذغال مدتی در فضای آزاد باقی گذاشته و زیر کرسی قرار می‌دادند. هر چند ساعت یکبار یک لایه از خاکستر روی آن را پس زده، آتشش را تند می‎کردند.

کرسی در فرهنگ ایرانی

در فرهنگ و سنت ایرانی کرسی چیزی بسیار فراتر از یک دستگاه گرم‎کننده است و به عنوان یکی از لوازم فرهنگ سنتی جایگاه خاطره‎ انگیزی دارد. حرارت دلچسب، بی نظیر و تنبلی‎آور کرسی اعضاء خانواده را گرد هم می‎آورد و  آنها با خوردن خوراکیهای زمستانی و شنیدن قصه های پدر بزرگ و مادربزرگ زمستان را سپری می‎کردند. در جشن‌های سنتی ایرانیان همچون شب یلدا و نوروز کرسی نقشی برجسته در جمع‌ کردن اعضای خانواده به دور یکدیگر داشته است.

جای نشستن افراد در کنار کرسی به نقششان در خانواده مرتبط است. معمولاً جایگاه بزرگسال‌ترین فرد خانواده آن پله‌ای از کرسی است که دورترین فاصله را از در اتاق دارد، و جایگاه خردسالان جایی است که نزدیکتر به در اتاق است.

معمولاً در خانه‎های طبقه متوسط و اعیان دو کرسی موجود بود، یکی برای اهل خانه در یک اتاق و دیگری در اتاق پذیرایی برای مهمانان قرار داده می‎شد.

نظرات کاربران (۰)

شما باید وارد شوید تا قادر به ارسال دیدگاه باشید.